Impermanent Loss

Kalıcı Olmayan Kayıp veya Geçici Kayıp olarak Türkçeleştirebileceğimiz Impermanent Loss, merkeziyetsiz borsalarda likidite havuzlarına likidite sağlandığında, kriptoparalardaki fiyat değişimlerinden doğan, likidite bozulmadığı sürece realize olmayan kayıptır.

Likidite bozulmadığı ve likidite olarak eklenen kriptoparaların fiyatlarının oranının yani paritesinin ilk haline dönmesi durumunda kayıp ortadan kalkmaktadır. Kalıcı Olmayan veya Geçici denmesinin sebebi de budur.

Bir örnekle Impermanent Loss’u açıklayalım:

  • Ali’nin 1000 doları var. Bu 1000 doların 500 doları ile 50 SOL alıyor ve Raydium borsasında SOL-USDC havuzuna 50 SOL-500 USDC olarak likidite ekliyor. (Başlangıçta SOL’un fiyatının 10$ olduğunu varsaydık. Yani Ali havuza toplam 1000$ yatırmış oldu.)
  • 1 hafta sonra ise SOL’un fiyatı %100 artıyor, buna karşılık yapısı gereği USDC’nin fiyatı aynı kalıyor. 1 SOL karşılığında 20 USDC alınabiliyor. (SOL = 20$, USDC = 1$)
  • Eğer Ali SOL alarak havuza aktarım yapmasa ve parasını elinde SOL olarak tutmuş olsaydı, 50 SOL karşılığı 1000$’ı olacaktı. 500 doları da cebinde durduğundan toplam parası 1500$ olacaktı.
  • Ancak ana parasının yarısı ile SOL alarak havuza aktardığı için bir hafta sonunda Ali’nin havuzdaki parasının oranı şu şekilde gerçekleşti: 35.35 SOL ve 707 USDC; toplam 1414$
  • Eğer Ali parasını havuzdan çekmezse ve parite eski haline gelirse, yani 1 SOL’un fiyatı 10$’a düşerse, bu kayıp realize olmamış olacak. Ancak parasını çektiği durumda ise realize olacak.
  • Ali toplamda 414$ kar etmesine karşın eğer SOL alıp bekleseydi 500$ kar etmiş olacaktı.
  • Impermanent Loss yani kalıcı olmayan kayıp, bu durumda %5.72 olarak gerçekleşmiş oldu. (=(1500-1414)/1500 * 100)

Ortaya çıkan bu kaybın sebebi, merkeziyetsiz borsaların kullanıcı havuza ilk likidite aktardığında, aktarılan miktara göre bir sabit belirlemesi ve bu sabitin likidite sağlanan süre boyunca korunmasıdır. Yukarıdaki örnekte fiyatı stabil bir kriptopara olan USDC yerine fiyatı değişken bir kriptopara kullanmış olsaydık da (yani SOL-USDC havuzu yerine BTC-SOL havuzu gibi) durum değişmeyecek ve yine Impermanent Loss gerçekleşecekti.

Normalde merkeziyetsiz borsalar, yapılan her bir alım satım işlemi için kullanıcılardan bir komisyon kesmekte ve bu komisyonu havuza likidite sağlayıcılara likidite oranlarında dağıtmaktadırlar. Bu oran Uniswap ve Raydium borsalarında %0.3’tür. Dolayısıyla yukarıda verdiğimiz örnekte gerçek durumda Ali’nin havuzdan parasını çekmesi durumunda payı biraz daha yüksek olacaktır. Bunun yanı sıra yine merkeziyetsiz borsa, kullanıcıların likidite sağlamasını teşvik etmek için kullanıcılara ödül olarak da kriptopara dağıtırlar. Bu uygulama da farming olarak adlandırılır. Özetle elde tutmaya oranla likidite sağlamak dezavantaj gibi görünse de, gerçek durumda kullanıcılara avantaj sağlayabilmektedir. Biz yukarıdaki örnekte bu ek ödenekleri ihmal ettik.

Aşağıdaki grafikten, ne kadarlık bir fiyat değişiminin ne oranda kayıp getirdiğini görebilirsiniz. Örneğin aynı havuzdaki bir kriptoparanın diğerine oranla 5 kat artış göstermesi, toplamda yaklaşık %25’lik bir kalıcı olmayan kayba sebep olmaktadır. Yani yukarıdaki örnekte SOL’un fiyatı 20$’a değil 50$’a yükselmiş olsaydı kalıcı olmayan kayıp %5 değil %25 seviyesinde olacaktı.

Görsel kaynağı: Uniswap

Yine de merkeziyetsiz bir borsada havuza likidite sağlama sırasında kalıcı olmayan kayıp yani Impermenant Loss gerçekleşeceğini unutmamak gerekmektedir.

Impermanent Loss’un hesaplama detaylarını merak ediyorsanız aşağıdaki makaleden faydalanabilirsiniz:

Why is my liquidity worth less than i put in?

Impermanent Loss’u hesaplamak içinse aşağıdaki hesaplayıcından faydalanabilirsiniz:

https://impermanentloss.github.io/calculator/


İlgili Yazılar

0 Yorum
Inline Feedbacks
Bütün yorumları gör