Otomatik Piyasa Yapıcı

Otomatik Piyasa Yapıcı (Automated Market Maker – AMM), varlıkların değerlerini belirlemek için matematiksel bir formül kullanan bir tür merkeziyetsiz borsa protokolüdür. Geleneksel borsalar gibi bir emir tahtası yerine bir fiyatlama algoritması kullanarak varlıkların değeri belirlenir.

Bu formülasyon, protokolden protokole değişim gösterebilir. Örneğin Uniswap protokolü, “x * y = k” formülünü kullanır: burada “x” bir kriptoparanın likidite havuzundaki miktarı, “y” ise diğer kriptoparanın aynı havuzdaki miktarıdır. “k” ise toplam likiditenin aynı kalmasını sağlayan havuz toplamıdır. Diğer Otomatik Piyasa Yapıcı’lar hedefledikleri belirli kullanım amaçları için farklı formülasyonlar kullanmaktadırlar. Tamamının ortak noktası ise fiyatları algoritmalara bağlı olarak belirlemeleridir.

Bir Otomatik Piyasa Yapıcı, emir tahtasına sahip diğer borsalarda olduğu gibi işlem çiftleri kullanırlar. Örneğin BTC/USDT bir işlem çiftidir. Ancak, Otomatik Piyasa Yapıcı’larda takasın gerçekleşebilmesi için karşı tarafta bir satıcının olmasına gerek yoktur. Bunun yerine alım-satım yapan kullanıcı, piyasa görevi gören bir akıllı sözleşme ile etkileşime girer.

Merkeziyetsiz borsalarda alım-satım işlemleri doğrudan kullanıcı cüzdanları arasında gerçekleşir. USDT almak için BTC satan bir kullanıcının karşısında BTC almak için USDT satan bir kullanıcu bulunmaktadır. Bu işlem de eşler arası yani peer-to-peer (P2P) bir işlem olarak adlandırılır. Buna karşın Otomatik Piyasa Yapıcı’larda kullanıcı, bir akıllı sözleşme ile etkileşime girdiğinden bu işlem eşten sözleşmeye yani peer-2-contract (P2C) olarak adlandırılır. Dolayısıyla karşı tarafta bir başka kullanıcı olmasına ihtiyaç yoktur. Geleneksel anlamda bir emir tahtası veya emir girme işlemi de olmadığından emir türleri de bulunmamaktadır ve alım satım fiyatı yukarıda belirtilen türde bir formülasyon aracılığıyla belirlenir. Bununla birlikte, bazı Otomatik Piyasa Yapıcı’larında emir uygulamaları yapılmaya başlanmıştır.

Kaynak


0 Yorum
Inline Feedbacks
Bütün yorumları gör